شماره هشتم صحبت نو ویژه لارستان منتشر شد

   بالاخره پس از دو ماه دوری از مردم شریف لارستان٬ شماره جدید را امروز پنجشنبه در مرکز شهرستان توزیع نمودیم. حکایت مشکلات و تنگناهای مطبوعات محلی و مستقل دیگر کهنه شده و هر چه نگوییم بهتر است...!

شماره هشتم صحبت نو لارستان را پس از پشت سر گذاشتن موانع مختلف و درگیری طاقت فرسا با غول بی شاخ و دمِ «مشکلات مالی» تقدیم دوستان لارستانی کردیم و آرزویمان رضایت خاطر شماست. پس از الطاف خداوند کریم٬ همواره چشم به راه کمک های شما مردم عزیز(خصوصا بیان انتقادات و پیشنهادهای سازنده) هستیم تا بتوانیم این راه دشوار و پر فراز و نشیب را طی کنیم.

مطالب این شماره را که تا حدی رنگ و بوی انتخابات گرفته٬ تقدیم حضورتان می کنیم.

عطر دل انگیز قرآن در هوای لارستان

◄ گزارش کامل برگزاری مسابقات قرآن کریم دانش آموزان در لارستان

 دانیال افتخاری

  نکته: قرار بود این گزارش کامل و تصویری در نشریه کاغذی "صحبت نو ویژه لارستان" به چاپ برسد، اما به دلایل نامشخص مورد موافقت مدیر مسئول محترم نشریه واقع نشد؛ به همین علت مجبور شدیم از فضای مجازی یا به عبارتی نشریه الکترونیک استفاده کنیم که در آن از "آزادی" بیشتر بهره مندیم...

    با قرائت آیات 189 تا 194 سوره آل عمران توسط قاری جوان، "عیسی عسجدی" مسابقات قرآن کریم مرحله پنجگانه، عصر روز چهارشنبه 26 فروردین، به طور رسمی در لارستان افتتاح شد تا شهرمان پس از 9 سال، یک بار دیگر میزبان این مسابقات باشد، هر چند با سبک و سیاقی جدید. البته صبح همان روز همه مهمانان این همایش قرآنی وارد لار شده بودند.

پس از حدود 6 ماه فعالیت مستمر، برگزاری جلسات متعدد و تشکیل کمیته های تخصصی، سی امین دوره مسابقات قرآن دانش آموزان در منطقه جنوب فارس به میزبانی لارستان در روزهای 26، 27 و 28 فروردین برگزار شد که در آن بیش از 700 دانش آموز دختر و پسر در رشته های قرائت، مفاهیم و حفظ به رقابت پرداختند.

  ■ ناگهان همه رفتند!

از چند روز پیش از آغاز مسابقات، شور و حال و تکاپوی خاصی در بین مسئولان و کارمندان آموزش و پرورش لار به وجود آمده بود. صبح روز چهارشنبه اما اوضاع به گونه ای دیگر بود؛ همه دست اندرکاران و دبیران کمیته های برگزاری به اضافه عوامل اجرایی در اداره آموزش و پرورش حضور پیدا کرده بودند و محوطه بسیار شلوغ بود. اما ناگهان کل اداره خلوت شد و همه به جز چند کارمند و نگهبان رفتند تا از مهمانان قرآنی که از چند روز قبل، بَنِرها و پارچه-نوشته ها نوید آمدنشان را می دادند، استقبال کنند.

حدود ساعت 10:30 صبح مسئولان، عوامل اجرایی و موتور سواران بسیجی از اولین کاروان های ورودی استقبال کردند. دانش آمزان و مربیان آنها از شهرهای لامرد، مُهر، اشکنان، فیروزآباد، بیرم، گله دار، خنج، اوز، گراش، علامرودشت و قیروکارزین به تدریج وارد شده و در پارک جنگلی شهدا پذیرایی شدند که به عقیده من منظم برگزار شد. البته آن طور که مسئولان می گفتند تنها شرکت کنندگان از شهر جویم، از دیگر ورودی شهر(به طرف شیراز و جهرم) وارد شده بودند که در شهرقدیم پذیرایی و استقبال از آنها انجام شد.

  ■ خوش آمد گویی با گل و صلوات

پس از پذیرایی و استقبال اولیه، کاروان حاملان قرآن به سمت شهر حرکت کردند تا مجدداً در مقابل فرمانداری با استقبال دانش آموزان مواجه شوند. نکته جالب توجه در این قسمت برنامه، آن بود که تعداد زیادی از دانش آموزان همراه با معلمان شان و نیز عده ای از ساکنان بولوار هلال احمر در مسیر حرکت کاروان با صلوات و فریادهای پرشور خود و همچنین گل های محمدی به استقبال شتافتند و حضور آنها را در لار خوش آمد گفتند. البته یکی دو بار هم در همین مسیر، اتوبوس های دیگری را با اتوبوس حامل قاریان قرآن اشتباه می گرفتند و برای آنها دست تکان می دادند!

   ■ آغازی پر آب و تاب

مهمانان 12 شهر جنوب فارس به همراه شرکت کنندگان لاری، پس از آنکه در شهرجدید مورد استقبال قرار گرفتند، سری هم به شهرقدیم زدند تا ضمن بازدید کوتاهی از امامزاده میر علی بن الحسین(ع)، بافت قدیم شهر را هم ببینند و در طول مسیر با سلام و صلوات تعداد دیگری از مردم روبرو شوند. اتفاق جالب دیگری که در اینجا دیدم، حضور تعداد نسبتاً زیادی از طلاب حوزه علمیه امام علی(ع) در مسیر بازگشت کاروان ها به شهرجدید بود که از حجره های خود بیرون آمده بودند و با شور و حال خاص خود از قاریان و حافظان قرآن استقبال می کردند.

اما پس از خوش آمدگویی اولیه و خوردن ناهار واستراحت و...، مسئولان و دست اندر کاران که البته تعدادشان نسبتاً زیاد بود، بلافاصله به حسینیه سیدالشهدا(ع) رفتند تا مقدمات آغاز رسمی مسابقات را فراهم کنند.

ساعت حول و حوش 6 بعدازظهر بود که مراسم افتتاحیه با حدود نیم ساعت تأخیر شروع شد و سالن مراسم در اندک زمانی مملو از جمعیت شد. نظم سالن هنگام ورود مهمانان خوب بود؛ البته پس از شروع مراسم چندین نفر از مسئولان آموزش و پرورش ایستاده برنامه را تماشا می کردند که هر کدام برای خود رییس بودند و دستورات لازم را در میان برنامه صادر می کردند! در این میان عده زیادی از عوامل اجرایی و اعضای کمیته های مختلف هم در پشتِ سنِ زیبایی که طراحی شده بود، با استرس مشغول فعالیت بودند.

در افتتاحیه سی امین دوره مسابقات قرآن(پنجگانه) طبق معمول چنین مراسم هایی چندین پیام از بزرگان خوانده شد. امام جمعه لارستان پیام خود را به صورت گفتاری و از اتاق کوچک خود برای حاضران در مسابقات بیان کرده بود که فیلم آن در سالن پخش شد. فرزند آیت الله "ناصر مکارم شیرازی"(از مراجع تقلید) با حضور در جایگاه، پیام پدر را که همواره دلبستگی اش را به زادگاه خود(استان فارس و شهر شیراز) نشان می دهد، خواند و در قسمت دیگری از برنامهء 2 ساعته افتتاحیه پیام حجت الاسلام "سید مجتبی موسوی لاری" قرائت شد؛ در ضمن، "منصور محتاجی" فرماندار لارستان هم سخنران اواخر افتتاحیه بود که دقایقی به مهمانان خوش آمد گفت. نکته ای که در اینجا وجود داشت این بود که پیام نماینده مجلس، "علی اصغر حسنی" به دلیل کمبود وقت خوانده نشد که مسئولان برگزاری همایش را کمی نگران کرد...( البته شبِ بعد در مراسم شبی با قرآن، این پیام به هر ترتیب گنجانده شد.)

اجرای زیبای یک سرود توسط دختران کانون عدالت و تواشیح گروه مصباح الهدی از برنامه هایی بود که تا حدی توانست خستگی حاضران را از پیام های طولانی خوانده شده در برنامه به در کند. پس از 2 ساعت برنامه مفصل و پر آب و تاب افتتاحیه، در حالی که صدای اذان هم از مساجد اطراف شنیده می شد، حاضران و مسئولان شهرستان سالن مجلل حسینیه را ترک کردند. نکته ای که باید اشاره کرد این است که از چندین روز پیش از آغاز مسابقات، عده زیادی از عوامل اجرایی با تلاش بسیار و زحمات طاقت فرسا، حدود هزار صندلی را در محوطه داخلی حسینیه سیدالشهدا چیده بودند و با نصب پارچه های زیبا و آراستن سِن، همه چیز را برای برگزاری با شکوه افتتاحیه و شبی با قرآن فراهم کرده بودند.

  ■ شب امتحان و برنامه های تفریحی

معمولا اولین شبی که حافظان و قاریان قرآن وارد شهری دیگر می شوند، یا مشغول خواندن قرآن و مرور محفوظات خود می شوند یا خود را مشغول فعالیت های ورزشی و تفریحی می کنند که امسال هم توسط برگزار کنندگان مسابقات در نظر گرفته شده بود. خوشبختانه خوابگاه هایی را که برای دانش آموزان در نظر گرفته بودند، از لحاظ فضای باز برای جنب و جوش نسبتاً خوب و مناسب بود؛ دبیرستان شهید نصیری، راهنمایی شهید قنادی، راهنمایی امام موسی کاظم(ع) و دبیرستان دخترانه نرجس خاتون از جمله مکان هایی بود که دانش آموزان دختر و پسر در آنها اسکان داشتند.

طبق اعلام مسئولان برگزاری، کلاس های هنری(جعبه سازی، سفره آرایی و...) برای دختران و مسابقات فوتبال برای پسران در فوق برنامه ها گنجانده شده بود که ظاهراً به اجرا در آمده بود.

  ■ امتحان کتبی و شفاهی، بخش اصلی همایش

شرکت کنندگان 13 شهر استان فارس که تعدادشان حدود 700 نفر بود، از صبح روز پنج شنبه در چند حوزه جداگانه (از جمله راهنمایی شهید فراست و دبیرستان پیام زینب) و در رشته های قرائت، مفاهیم و حفظ به رقابت پرداختند و در حقیقت وارد فاز اصلی مسابقات شدند. البته دانش آموزان دبیرستانی در نوبت صبح به حوزه های امتحانی رفتند و کوچکتر ها(راهنمایی و ابتدایی) بعدازظهر امتحان خود را پس دادند.                                             

 این نکته را باید بگویم که شیوه برگزاری مسابقات خصوصاً در مراحل شهرستان و پنجگانه، همواره مورد انتقاد بسیاری از دانش آموزان بوده و است، اما سالهاست که روش امتحان به ویژه در بخش شفاهی به همین صورت بوده است؛( آزمون قرائت و حفظ در اتاق هایی نسبتاً کوچک و با حضور سه داور انجام می شود که تا حدّ زیادی باعث اضطراب دانش آموزان می شود.) هر چند روش و منابع آزمون کتبی نسبت به سال های دورتر که من در آن حضور داشتم، کاملا تغییر کرده است.

در سی امین دوره مسابقات، از کل داوران حاضر در حوزه های امتحان شفاهی، 14 داور لاری بودند که در نوع خود جالب بود. البته سه چهار سالی است که طرح سامان دهی داوران مسابقات قرآن در استان اجرا می شود و توانسته نظم مناسبی به روند کار مسابقات پنجگانه و استانی بدهد.

   ■ شبی در محضر قرآن

پس از رقابت فشرده دانش آموزان شهرهای مختلف که ظاهرا شرکت کنندگان لاری راضی و خشنود از آن بیرون آمده بودند، همه به همراه مربیان و مسئولان خود به حسینیه سیدالشهدا آمدند تا یکی از بخش های جذاب برنامه ها را به تماشا بنشینند. طبق رسمی که چند سالی است در مسابقات قرآن مرحله پنجگانه دیده می شود، معاونت پرورشی آموزش و پرورش لارستان هم برنامه ای با عنوان «شبی در محضر قرآن» را در شب دوم مسابقات گنجانده بود. مهمان ویژه این مراسم، "محمد مهدی مصیبی" حافظ کل قرآن، نهج البلاغه و صحیفه سجادیه بود که به همراه پدر روحانی خود از شهر قم آمده بود.

پس از نماز جماعت پرشکوه اما بی نظم از لحاظ قرار گرفتن صف ها"!"، ساعت 8:20 شب مراسم آغاز شد.خوشبختانه این بار لارستانی ها(افراد عادی که شرکت کننده نبودند) در این محفل قرآنی حضور پررنگی داشتند. قرائت آغازین با صدای "علی روشن ضمیر" قاری نوجوان و خوش آتیه لارستان اجرا شد و تواشیح گروه تازه تأسیسِ « نورالهدی» بخش دیگر برنامه بود که متن زیبا (درمدح حضرت مهدی(عج)) و اجرای مناسب آن توانست مخاطبان را تحت تأثیر قرار دهد. در ادامه این برنامه معنوی مهمانان ویژه مراسم به جایگاه رفتند تا به سؤالات حاضران پاسخ دهند. حافظ هفده ساله قرآن، نهج البلاغه و صحیفه سجادیه اما فقط به سؤالاتی از قرآن پاسخ داد و دو کتاب دیگر باقی ماند.البته نکته ای که در اینجا پیش آمد این بود که برنامه تا حدی به درازا کشید که در نتیجهء آن خستگی بر بسیاری از حاضران غلبه کرد و عده ای حسینیه را ترک کردند؛ ضمن آنکه پس از پایان مراسم هم تعدادی از مردم و خصوصاً دانش آموزان قرآنی، از این قسمت برنامه زیاد راضی به نظر نمی رسیدند.

در پایان برنامه هم با اینکه بیش از نیمی از سالن خالی از جمعیت شد، آیات دیگری از قرآن قرائت شد که این کار بر عهده من گذاشته شده بود... و در حالی که دقایق زیادی از ساعت 10شب گذشته بود، همه حاضران و اندک مسئولان باقی مانده در جلسه، سالن را ترک کردند.

   ■ قسمت مادی برنامه پس از قسمت معنوی!

پس از پایان یافتن بخش اصلی برنامه، همه مهمانان که منتظر صرف شام بودند، به طرف پارک شهر هدایت شدند که از قبل برای محل تجمع آنها در نظر گرفته شده بود. وقتی رسیدم، همه دانش آموزان و مربیان را در حال تحویل گرفتن غذا دیدم و البته گرسنگی را هم می شد در چهره بسیاری از آنها دید! فضای خوب و زیبایی بود؛ همه آمده بودند: مهمانان ویژه و غیرویژه، قاریان قرآن، داوران و بسیاری از پیشکسوتان امور قرآنی و فرهنگی در آن هوای خنک پنج شنبه شب در کنار یکدیگر جمع شده بودند. عده ای در حال تلاش و تکاپو بودند و نگران اینکه غذا کم نباشد! در مقابل عده ای هم بی توجه به اطراف، مشغول تناول غذا بودند؛ گروه دیگری اما بی ژتون به دنبال غذایی می گشتند که دیگر سرد شده بود! و البته خودم هم یکی از این افراد بودم!

پس از خوردن شام هم تعداد زیادی از دانش آموزان به همراه مربیان خود، به سمت وسایل بازی پارک هجوم می بردند که تقریباً برای خود ما لاری ها دیگر جذابیتی ندارد...

و در حالی که ساعت نزدیک 12 شب بود، مهمانان قرآنی لارستان به تدریج محیط باصفای پارک شهر را ترک کردند و یکی از شب های خاطره انگیز برای من، دوستان و بسیاری از شرکت کنندگان مسابقات به پایان رسید. اما یک مسأله کوچک هم در این بخش برنامه ها پیش آمد؛ ظاهراً قرار بود وسایل بازی را به مدت یک ساعت برای دانش آموزان رایگان ارائه دهند اما گویا ناهماهنگی ایجاد شده بین مسئولان برگزاری، باعث شده بود تا همه با هزینه خود از آنها استفاده کنند.

   ■ صبح جمعه، سکانس آخر...

آخرین برنامه رسمی که برای مهمانان سه روزه لارستان در نظر گرفته بودند، دعای ندبه در آغازین لحظات طلوع آفتاب روز جمعه بود که توسط مداحان آشنای شهرمان آقایان روشن ضمیر و دلبری قرائت شده بود. با اینکه خودم نتوانستم در این دعای روحبخش شرکت کنم، اما گویا در آن صبح تعطیل استقبال خوبی شده بود. پس از پایان مراسم دعای ندبه و پذیرایی از دانش آموزان شهرهای مختلف، به تدریج لارستان را به قصد شهرهای خود ترک کردند و خاطراتی زیبا و معنوی در ذهن ها به جا گذاشتند...

   ■ حرف ها و گلایه ها

پس از پایان یافتن سی امین دوره مسابقات قرآن کریم در لارستان، به بعضی از دوستان که می رسیدم انتقاد هایی را مطرح می کردند که البته مجال آن نیست که همه را مطرح کنیم. اما دوستان زیادی از ناهماهنگی هایی که می گفتند که تا حدی در این چند روز به وجود آمد؛ یکی از دوستان از این مسأله گله مند بود که چرا برای عده ای از عوامل اجرابی که اتفاقاً زحمات بسیاری کشیده بودند کارت ویژه صادر نشده بود.(این کارت برای تمامی اعضای کمیته های مختلف صادر شده بود.) یا برخی دیگر از دوستان نسبت به حضور تعدادی از افراد کم تجربه و بعضاً غیر قرآنی در قسمت های مختلف برنامه ها انتقاد داشتند...  البته نکته ای که نباید فراموش کنیم این است که از طرفی تمامی انتقاد ها باید «شفاف» و «مستدل» مطرح شود و کاستی های احتمالی به مسئولان امور تربیتی و کلّ مدیریت آموزش و پرورش گوشزد شود و از طرف دیگر همه دست اندر کاران برگزاری این مسابقات با منطقی شیوا و بیانی رسا به این انتقادات پاسخ دهند.

به هر حال نمی توان به راحتی از کنار تمام تلاش ها و زحمات پیدا و پنهان مجموعه آموزش و پرورش و دیگر نهادها که این برنامه را تدارک دیدند عبور کرد و آنها را نادیده گرفت.

      به بهانه نوروز و سال نو...

■ هوشنگ دلاور

 احسان، نیکوکاری و توجه به افراد ضعیف و ناتوان، جایگاهی بس عظیم و والا در ادبیات ایران زمین دارد. این توجه در آثار شعرای سده های پیشین و سرایندگان عصر حاضر به خوبی هویداست.

       در این مقال برآنیم دیدگاه چند شاعر را پیرامون این موضوع بررسی نماییم.

      مولانا جلال الدین محمد بلخی یکی از شاعران و سخنوران ادب فارسی در قرن هفتم هجری  است؛ گوشه هایی از اشعار این شاعر گرانمایه در خصوص نیک اندیشی ، احسان و نیکوکاری  است. در مبحث رسیدگی به امور همنوعان وی تلاش در جهت رتق و فتق مشکلات یکدیگر ،ایجاد مهربانی و انس و تألیف قلوب را گوشزد می کند:

حاصل این آمد که یار جمع باش              همچو بتگر از حجر یاری تراش

زان که انبوهی و جمع کاروان                 رهزنان را بشکند پشت و سنان

      وی نه تنها برقراری محبت و الفت را بین دوستان لازم شمرده، بلکه دشمنان را نیز سزاوار مهرورزی و محبت می شمرد، چرا که این نیکی، دشمنی را به دوستی مبدل کرده و اگر عداوتش را از بین نبرد، حداقل از کینه اش کم شود.

پس صله یاران ره لازم شمار               هر که باشد گر پیاده گر سوار

ور عدو باشد هم این احسان نکوست        که به احسان هم عدو گشته است دوست

ور نگردد دوست کینش کم شود             زان که احسان کینه را مرهم شود

      از دیگر شعرای قرن هفتم سعدی است که تجربیات فراوانش به خصوص آنچه در طول سفرها و ارتباطات اجتماعی با ملل و نحل گوناگون کسب کرده، باعث شد توجه خاصی به افراد ضعیف، یتیم و نیازمند داشته باشد. کمتر شاعر مردی را میتوان یافت که در دیوان اشعارش ،چنین به یتیم نوازی و مرهم نهادن بر دل رنج دیدگان پرداخته و همدردی با ایتام را به شدت مورد تأکید قرار داده باشد:

پدر مرده را سایه بر سر فکن                غبارش بیفشان و خارش بکن

چو بینی یتیمی سر افکنده پیش               مزن بوسه برروی فرزند خویش

من اول سر تاجور داشتم                      که سر در کنار پدر داشتم

کنون دشمنان گر برندم اسیر                  نباشد کس از دوستانم نصیر

مرا باشد از درد طفلان خبر                  که در خردی از سر برفتم پدر

       شیخ اجل درجایی دیگر از بوستان به تقدم رفاه دیگران بر راحت خویش پرداخته و می گوید:

خنک آنکه آسایش مرد و زن                       گزیند بر آسایش خویشتن

نکردند رغبت هنر پروران                         به شادی خویش از غم دیگران

         جای جای بوستان و گلستان، سرشار از حس لطیف انسان دوستی، مهربانی، محبت و غمخواری است و چه زیبا می سراید:

من از بینوایی نیم روی زرد                      غم بینوایان رخم زرد کرد

000 چو بینم که درویش مسکین نخورد         به کام اندرم لقمه زهر است و درد

این شاعر گرانمایه حدیث زیبای پیامبر مکرم اسلام(ص) را که می فرماید:

«اگر یتیم بگرید عرش خدا به لرزه در می آید» نیز زیور بوستان خویش ساخته است :

الا تا نگرید که عرش عظیم            بلرزد همی چون بگرید یتیم

       در دیگر صفحات بوستان نیز، شاعر زیبا کلام، سعدی، از یتیم و یتیم نوازی سخن رانده است:

یتیم ار بگرید که نازش خرد                          وگر خشم گیرد که بارش برد

و در جایی دیگر :

دل شکسته که مرهم نهد دگر بارش               یتیم خسته که از پای برکند خارش

          کوتاه سخن اینکه احسان و نیکی و توجه به ایتام در دیدگاه سعدی جایگاه خاصی دارد و آنجا که در داستان زیبای گلستانش دویدن بره به دنبال صاحبش بدون ریسمان و کمند را نشانی از احسان می داند و می گوید«که احسان کمندی است بر گردنش» اثر متقابل نیکی و احسان را در روابط اجتماعی گوشزد می کند.

         پروین اعتصامی نیز از دیگر شعرایی است که به جرأت می توان گفت اشعارش پیرامون احسان و نیکوکاری و بیان غم و درد یتیمان و نیازمندان در هیچ دیوان شعری چه در قرن حاضر و یا سده های پیشین نمی توان یافت. شاید جو سیاسی و اجتماعی حاکم بر دوران زندگی اوست که وی را چنین نسبت به بیان مشکلات افراد ضعیف و رنج کشیده مسئولیت پذیر کرده است. همچنان که دکتر علی اکبر ترابی در کتاب جامعه شناسی ادبیات فارسی می گوید:

«در چنین دوره ای، پروین مردانه تر از اغلب شاعرانِ مرد یک هزار سال شعر پارسی به میدان آمده، در بحبوحه استبداد خشن ،«گوهر تابناک پادشاه» را با «قطره سرشک یتیمان و خون دل اعماق» مقایسه می کند و در پاسخ این پرسش که: «کاین تابناک چیست که بر فرق پادشاست؟» قاطع و صریح پاسخ میدهد:«این اشک دیده من و خون دل شماست.»

روزی گذشت پادشهی از گذرگهی            فریاد شوق بر سر هر کوی و بام خاست

 پرسید زان میانه یکی کودک یتیم              کاین تابناک چیست که بر فرق پادشاست

... برقطره سرشک یتیمان نظاره کن         تابنگری که روشنی گوهر از کجاست

         پروین به قطع در میان مردم و درعمق درد و غم و اندوه آنها زیسته و سرشک دیده کودک یتیم را دیده و با او گریسته است. وی با آنها تعامل داشته وخوب و نیکو آنچه را دیده بیان نموده است:

دی کودکی به دامن مادرگریست زار              کزکودکان کوی به من کس نظر نداشت

طفلی مرا زپهلوی خود بی گناه راند               آن تیرطعنه،زخم کمتر از نیشتر نداشت

...امروز اوستاد به درسم نگه کرد                 مانا که رنج وسعی فقیران ثمر نداشت

...آخر تفاوت من و طفلان شهر چیست؟          آیین کودکی ره و رسم دگر نداشت؟

همسایگان مابره و مرغ میخورند                 کس جز من و تو،قوت زخون جگر نداشت

بروصله های پیرهنم خنده میکنند                دینار و درهمی پدر من مگر نداشت؟

...طفل فقیر راهوس و آرزو خطاست           شاخی که از تگرگ نگون کشت بر نداشت

       پروین نه تنها داستان اشک دیدگان کودکان یتیم را خوب سروده، بلکه حال دل بیوه زنان را نیز در اشعار خویش فراموش نکرده است:

... هنگام چاشت سفره بی نان ما ببین              تا بنگری که نام و نشان از رفاه نیست

...سنگینی خراج به ما عرصه تنگ کرد          گندم توراست حاصل ما غیر کاه نیست

      کوتاه سخن اینکه ، این شاعر شیرین سخن درد دل پیرزن فقیر را نیز از نظر دور نگه نداشته است

با دوک خویش پیرزنی گفت وقت کار                  کاوخ ز پنبه رشتنم موی شد سپید

...من بس گرسته خفتم و شبها مشام من                بوی طعام خانه همسایگان شنید

انگار ديروز بود كه سپيده دوازدهم بهمن ماه دل شب را شكست و بيست و دو بهمن آفتاب عالم تاب اسلامي در سرزمين مينايي طلوعي جاودانه يافت. ترنُمي روح فزا "از اشک يتيمان" و "از خون شهيدان" برخواست و شاخ و برگ خشك و زنجير شده‌ي درختان در بهمن ماه 1357 با بانگ " الله؛ الله" و با نواي "خميني اي امام ، خميني اي امام" براي آن  "مجاهد" و "مظهر شرف" قامت گشوده، برف سرد را از پيكر خود بر زمين افكندند و بهار چند صباحي زودتر به پيشواز ايرانيان آمد. بواقع كه در آن روزگاران ناب "هوا دل‌پذیر شد، گل از خاک بر دمید/ پرستو به بازگشت، زد نغمه‌ی امید".

و امروز ؛ سي سال از بهمن ماه 1357 خورشيدي گذشته و هنوز ؛ هم شاگرديهاي مدرسه انقلاب، نسلِ سرخِ"يار دبستانی" را صدا مي زنند و وعده مي دهند: " قسم به فریاد آخر. به اشک غلتان مادر / که راه ما ؛ باشد آن؛ راه تو ؛ ای شهید" بدان اميد كه همواره و همه وقت اين "مرز پر گهر" و "سرچشمه هنر" "دور از اندیشه‌ی بدان" پاينده و جاودان بماند.

معلّمِ مبارز

اصحاب نشريه صحبت نو لار در شمارش نسل ها ؛ به عدد سه نامگذاري شده اند ، اما وظيفه خود دانسته اند صفحاتي را به عشق همه آلاله ها و خاك خوردگان اعتلاي ميهن يزداني، به نام " نسل سرخ" رونق داده و خوان دل بي چشمداشتي بگسترانند .

همه چيز بر مي گردد به چند سال پيش ، بهمن ماه سال 1382 ، عزم ديدار سيدي را داشتيم كه هر وقت اسمش برزبانمان جاري شده بود ، پاسخ شنيده بوديم: همه فعاليت هاي انقلابي را در لار او سازماندهي مي كرد ، خطبه‌هاي آتشين اش هميشه شنيدني بود و و و .

اوايل بهمن ماه به اتفاق دوستاني جوان به ديدارش رفتيم، در اتاق ساده و محقرش پذيرايمان شد. وقتي ديد اين چنين جمع جواني براي شنيدن حرفهايش آمده اند خيلي خوشحال شد ، برق خوشحالي و حسرت را در چشمانش خوانديم. به ياد روزي افتادم كه با تلخندي مي گفت: "اوايل انقلاب جوانان هميشه از اقتصاد اسلامي و وجه تفرق آن با اقتصاد سوسياليستي و ... از ما مي پرسيدند،يا مشتاقانه آرمانهاي سياسي و ديني خود را با ما در ميان مي گذاشتند . اما حالا هر جواني كه مراجعه مي كند  ... !"

حجه الاسلام سيد محمد حسن نسابه روحاني جواني است كه به پيشنهاد حضرت آيت الله آيت اللهي به لار عزيمت مي كند وي در سخنان خود مي گويد: " پس از قيام 15 خرداد و در اعتراض به بازداشت امام به ابتكار مرحوم آيت الله ميلاني 500 نفر از علما طراز اول ايران در تهران جمع شدند، حضرت آيت الله آيت اللهي هم بودند، آن موقع ها من محرم و صفر در آبادان منبر مي‌رفتم، همين آقا به ما گفت اوضاع خيلي خطير است و شما صلاح نيست آبادان باشيد ، گفتم پس كجا بروم ، گفتند بيا برو لار. از همان سال 42 ما آمديم لار و حسينيه حاج تقي و كتابخانه مهديه شد پايگاه."  آرام آرام در حسينيه حاج تقي كانون حركات انقلابي را پي‌ريزي مي نمايد ، جمعي از جوانان را گِرد خود جمع مي كند و چون معلمي دلسوز درس انقلاب مي آموزاند. براي آرمانش به تبعيد فرستاده شده و تحت فشار ساواك و شهرباني قرار مي گيرد. شب و روزش را و جواني اش را وقف پيروزي نهضت مي كند.

پس از ورود و سلام و احوال پرسي با حضار ، به ميز تحرير چوبي كوچكش تكيه زد ، چوب سيگارش را با نفسش تميز كرد و قطعه اي سيگار در آن كار گذاشت پس از مقداري مزاح طلبگي و سر به سر گذاشتن با چهره هاي آشنا ؛ بي مقدمه رفت سر اصل مطلب :

* روزي مثل فردا ؛ با حضرت آقاي آيت الهي و تعدادي ديگر براي استقبال از حضرت امام ، تهران بوديم. جمعيت تهران و جمعيتي كه از كل كشور آمده بودند خيلي شلوغ بود. وقتي رسيديم برف آمده بود ، سرماي خيلي سختي بود. ما و آقا رفتيم منزل حاج آقا عباس پور و مردم همراه هم رفتند حسينيه اي در شهر ري.

شاه از كشور رفته بود و ايران را سپرده بود به بختيار و به ارتش هم گفته بود همكاري كنند. بختيار براي اين كه امام نتواند وارد ايران شود فرودگاه را بست. بلافاصله علما كه حدود 1000 نفر مي شدند در مسجد دانشگاه تهران متحصن شدند و مردم هم در خارج از دانشگاه ، تظاهرات و شعار سر مي دادند كه بايد فرودگاه باز شود.در تحصن دانشگاه هر روز نوبت يك نفر بود كه سخنراني كند. وضع خيلي خطيري بود. احتمال اين كه ارتش وفادار به شاه ؛ دانشگاه را محاصره كند و مردم و علما را قتل عام كند، بود.در عين حال همه اين خطر را پذيرفته بودند. در مسجد دانشگاه بحث اين بود كه چه خواهد شد ، من گفتم تصميم را يك نفر مي گيرد و آن فرد هم خود امام هست.

حضرت امام در پاريس اعلام كرد من مي خواهم در كنار ملت خودم باشم. تا اين كه مردم و بخصوص تبريزي ها با اين كه حكومت نظامي بود ، شبانه ريختند فرودگاه و آنجا را از محاصره خارج كردند. فرودگاه باز شد.

* اعلام شد دوازده بهمن امام وارد خواهند شد. براي ورود به سالن فرودگاه ، كارت مخصوصي به علما دادند. پيش از نماز صبح از منزل حركت كرديم . نماز صبح را در فرودگاه خوانديم. خيلي دلهره داشتيم از اين كه نكند آمريكايي ها ، اسرائيلي ها و يا حتي نيروي هوايي ، هواپيماي امام را بزنند و فاجعه اي رخ بدهد. بختيار در همان روزها سخنراني كرد با اين مضنون كه : آيت الله خميني بيايد ، اما من از اينجا تكان نميخورم، شعري هم خواند كه« من مرغ طوفانم نيانديشم به طوفان / موجم نه آن موجي كه از دريا گريزد.

سرانجام امام وارد شدند ، امام در سالن فرودگاه سخنراني كردند و سپس به سمت بهشت زهرا حركت كردند 40 كيلومتر از فرودگاه به سمت بهشت زهرا جمعيت ايستاده بود. راديو لندن و بي بي سي اعلام كردند استقبال از امام بزرگترين استقبال تاريخ است. ما چون حضرت آقا كمي حالش بد شد ، از ادامه مسير منصرف شديم و رفتيم منزل يكي از اقوام. نطق معروف امام كه در آن گفت من به پشتوانه اين ملت ، دولت تعيين ميكنم ، را ما از تلويزيون ديديم.

* پيش از 22 بهمن بود كه از تهران حركت كرديم به سمت لار ، شبي را در قم مانديم و بعد آمديم شيراز. ورودمان به شيراز مصادف بود با 22 بهمن، تو خيابان زند شيراز تظاهرات بود. همه مردم پشت سر مرحوم آيت الله دستغيب كه داشت سيگار وينيستون حركت مي كردند و مرگ بر آمريكا مي گفتند، چون از قديم با ايشان رفاقت داشتيم به شوخي گفتم: آقا با وجود اين صداي مرگ بر امريكا پشت سرتون ، پس اين سيگار وينيستون چيه؟ آقاي دستغيب با همون لهجه شيرازي خودش گفت : آقا مگه ما چي كار مي كنيم ، ما هم داريم مال امريكا رو آتيش مي زنيم.

* در جريان مبارزات در لار درخواست ها و برنامه هايي بود به عنوان دلسوزي و اين كه جان فلاني در خطر هست تا ما را محترمانه تبعيد كنند. بعدها طبق اسنادي كه از ساواك در اومد مشخص شد دستور اين بوده كه بنده رو تبعيد كنند زنجان. تا اين فتنه لار از بين بره. اما گويا در يكي از جلسات كميته ضد خرابكاري شهرباني ، دكتري كه اصالتاً لاري بوده گفته بود: آقا اينها و خانوادشون تو فارس ريشه دارند. آقاي نسابه فاميل آيت الهي و دخترزاده آقا سيد عبدالحسين هستند اگر تبعيدشون كردين قيام ميشه ، عشاير به حركت در ميان ، تمام عشاير مسلح و مي جنگند ... اين بلوف گرفته بود و ساواك باور كرده بود و از تبعيد به زنجان منصرف شدند ولي من رو محترمانه به شيراز فرستادن.

*‌ دو ماه شيراز محترمانه تبعيد بوديم، اتفاقاً ماه رمضان هم بود . رفقا مثل خدا بيامرز شهيد محمود قنادي و چندتا ديگه كه بعضيهاشون شهيد شدند هم مرتب از لار به شيراز تلفن مي كردند كه چه بكنيم و من هم از اونجا برنامه مي دادم. تو يكي از راهپيمايي ها كه آقا آيت اللهي جلو بودن در همين خيابون حسينيه اعظم؛ سرهنگ تاج دامن نامي بود كه تيراندازي كرده بود و گاز اشك آور انداخته بودند ، رفته بود توي چشم آقاي آيت الهي؛ آقا هم خورده بود زمين كه جوان ها ايشون رو بلند كرده بودند و رسونده بودند منزل. آقا مرتب تلفن مي كرد كه پاشو بيا. گفتم :آقا اگر(ساواكي ها)  اجازه بدهند من مي آيم، من كه حرفي ندارم . تا اين كه با فشارهاي مختلف و تلاشي كه احتمالاً  آقاي دستغيب از شيراز انجام داده بود اجازه دادند من برگردم لار. وقتي برگشتم مردم يك استقبال عجيبي كردند از اِوَز و آن طرف اوز به پيشواز آمده بودند. استقبال معركه اي بود يادم هست حدود 2 تا 3 ساعت طول كشيد تا ما از شهرجديد رسيديم شهر قديم. كنار يه آب انبار تو شهر قديم ايستادم و صحبت كردم براي مردم . همون جا بهشون بشارت دادم كه شاه رفتني است و همه تكبير گفتند.

مصاحبه پيش رو به بهانه رسيدن مجموعه داستان هاي كوتاه ستاره شش پر به چاپ دوم است.

ستاره شش پر اثر مجيد حلاجي متولد شهريور ماه 1355 شهر اوز –اين مجموعه 12 داستاني براي اولين بار در تابستان 1387 توسط انتشارت ايلاف به چاپ رسيده است

منصوره فتحی پور

از چه سني شروع به مطالعه كرديد و بيشتر چه كتابهايي مي خوانديد؟

از دوران كودكي علاقمند به كتاب بودم و از زماني كه به ياد دارم كتابهاي غير درسي مي خواندم.

- جناب حلاجي از چه دوراني تصميم به نوشتن گرفتيد؟

هميشه نوشتن را دوست داشتم. اما از دوران دانشجويي به طور جدي بفكر نويسندگي افتادم.

از خواندن چه كتابهايي بيشتر لذت مي بريد؟

مطالعات پراكنده اي دارم اما بيشتر ادبيات داستاني، شعر، تاريخ و كتابهاي علمي مطالعه مي كنم.

در چه زمينه اي شعر مي خوانيد ؟

شايد جالب باشد اما من بيشتر شعرهاي نو مي خواندم و تازه گيها به شعرهاي كلاسيك  گرايش پيدا كرده ام، بيشتر مطالعاتم در زمينه ي شعر روي مثنوي مولاناست. مشغول بازنويسي چند داستان از مثنوي به نثر هستم.

اين روزها همه شعر مي سرايند، شما چطور؟

آري، اين روزها همه شعر مي گويند. كلاً ايرانيها طبع شعرو شاعري شان خيلي بالاست. خيلي ها بدون اينكه درك درستي از شعر داشته باشند، مي نويسند. ..گهگاهي شعر مي گويم...

به فكر چاپ كردن آنها نيستيد؟

( با خنده ي  زياد) نه هرگز حاظر نيستم حتي آنها را بخوانم چه برسد به چاپشان!!!

محيط اوز را مناسب كارتان مي بينيد؟ اگر بتوانيد محيطتان را عوض كنيد. ترجيح مي دهيد كجا باشيد؟

ترجيح مي دهم اوز بمانم، نويسندگي محدود به مكان خاص نيست، شايد شهرها و كشورهاي ديگر امكانات آموزشي بهتري داشته باشند اما من تا حالا نيازي در اين زمينه احساس نكردم. اگر كسي بخواهد بنويسد، هر جايي مي تواند بنويسد، البته اين كار در شهرهاي كوچكتر دشوارتر مي شود اما به همين نسبت سوژه ها جذاب تر هستند. سوژه هاي هر منطقه براي مردم ساكن آن منطقه ملموس تر است.

چه زماني را براي نوشتن داستانهايتان صرف كرده ايد؟

نوشتن داستان كوتاه ساده  به نظر مي آيد اما بسيار سخت و زمان بر است.داستانهايي بود كه حتي يك سال و نيم صرف كرده ام حتي داستانهاي تك صفحه اي هيچ كدام به گونه اي نبود كه مثلا بتوانم يك روزه آنها را بنويسم.

تا  به حال به اين فكر كرده ايد كه شغل ثابتتان را رها كنيد و به نويسندگي به عنوان شغل بنگريد؟

شايد آرزوي هر نويسنده اي باشد كه فقط نويسندگي كند اما در ايران اتفاق ناممكني است

به نظر شما پائين بودن قيمت كتابها عامل مسئله نيست؟!!

نه  فكر مي كنم بخاطر استقبال كم  مردم به كتابخواني است. كتاب من به چاپ دوم رسيده اما از لحاظ اقتصادي تازه هزينه آن در آمده است، اما واقعاً براي كار فرهنگي نبايد دنبال چشم داشت مالي بود

از كار اولت راضي هستي يا فكر مي كني مي توانستي بهتر از اين ها كار كني؟

از كارم راضي ام چون خواننده ها راضي بودند.از برخي از داستانها خواننده ها اقبال زيادي داشتند و از اين بابت بسيار خوشحالم

تا به حال چه انتقاداتي  به اثر شده است ؟

مثلا در مورد داستان « دت سكينه» نظرها خيلي متفاوت بود. يه دسته خيلي خوششان آمده بود و بعضي ها شديداً مخالف بودند. خيلي ها اعتقاد داشتند كه در اثري كه در سطح كشور پخش مي شود، استفاده از واژه ي بومي مثل « دت» پاشنه آشيل كار است . اما از نظر خودم اين كار هيچ مشكلي نداره، بالاخره نويسنده هاي بزرگي چون صادق چوبك هم درآثارشان واژه ها و اصلاحات محلي خاصي داشتند.

فروش كتاب در منطقه چگونه بود؟

به نسبت كتابهايي كه قبلاً در منطقه چاپ شده خيلي خوب بود. اما كتابفروشي هاي لار استقبال نكردند و متاسفانه موفق به فروش كتاب در لار نشدم.

چرا اسم مجموعه را ستاره شش پر (داوودي) انتخاب كردي؟

با خواندن اثر پر واضح است كه اين اين روز ها ستاره دار شدن همان نشانه دار شدن است!!!

كار آماده ي چاپ داري؟

آماده ي چاپ نه  اما ، روي يك داستان كودك عاميانه كار مي كنم كه تقريباً كار تصويرگري آن آماده است.

◄دانیال افتخاری

همه در و دیوار شهر پر شده است؛ گوشه گوشه خیابان ها، بولوارها و حتی پشت بام ها هم بدون استفاده نمانده است! خوشبختانه فنآوری های پیشرفته روز هم به کمک آمده و رنگ و لعاب ها بسیار متنوع شده...به گمانم تنها کوچه پس کوچه های تنگ و کوه های اطراف شهر باقی مانده اند که احتمالا طی روزهای آینده سعادت برخورداری از این تزیینات را خواهند یافت!!

نمی دانم مخاطبان گرامی تا اینجا متوجه مقصود بنده شده اند یا خیر... این روزهایی که می گذرد، سی امین سالگرد به بار نشستن مبارزات آزادی خواهانه و تحول آفرین ملت ایران و استقرار نظامی نوین به نام «جمهوری اسلامی» است. بر اساس آداب هر ساله و به رسم قدرشناسی و پاسداشت آن مجاهدت ها و پیروزی های ملی، امسال نیز جشن های باشکوهی آغاز شده و همچنان ادامه دارد. اما نکته اصلی ماجرا همان سی سالگی این انقلاب است؛ و اینکه "سی" در شهر ما در واژه «سیمرغ»ٰ تجلی یافته است!...

در آغاز، تنها یک تابلو تبلیغاتی آن هم در برابر فرمانداری توجه «مردم» را- که البته بسیاری شان تا حد زیادی نسبت به مسائل بی تفاوت شده اند- جلب می کرد؛ اما به فاصله اندکی از آن روزها (مقصودم حدود یک ماه پیش است) تمام شهرمان پر از تبلیغات خوش آب و رنگ پیرامون انقلاب و تبریک این مناسبت ملی شده است...قبل از هر بحث و تحلیلی در مورد این مسأله، آیا تاکنون از خود پرسیده اید(و پرسیده ایم) که هزینه تمام این پوسترهای تبلیغاتی- تنها در سال جاری- چه میزان بوده است؟؟؟از آنجا که بسیاری از همشهریان عزیز از هزینه های پوسترها و بَنِرها در کانون های تبلیغاتی آگاهی نسبی دارند، می توانند به سؤال بالا پاسخ دهند.

نکته دیگری که باید اشاره ای بدان داشته باشم این است که اکثر این فعالیت ها که توسط ادارات مختلف انجام شده، با «دستورالعمل» مستقیم حکومتی و از طرف فرمانداری محترم بوده است! باز هم سؤالی را  طرح می کنم، اینکه: آیا اگر این دستور سراسری نبود، باز هم ادارات و نهادهای مختلف دست به اقدامات اینچنینی می زدند و اینگونه در تصاحب تابلوهای مهم تبلیغاتی شهر از یکدیگر پیشی می گرفتند؟!

تا فراموش نکرده ام بر این نکته تأکید کنم که بنده با اصل وجودی این اقدامات و نکوداشت ها هرگز مخالف نیستم بلکه آن را ضروری و مؤثر می دانم، اما این روش را هم به هیچ وجه پسندیده نمی دانم؛ اینکه با «دستورالعمل» بخواهیم مردم یا نهادها را به وادی پاسداشت یک ارزش(ملی یا مذهبی) سوق دهیم، هرگز مورد پذیرش خرد بیدار جامعه نیست. به عقیده بنده اصولا بسیاری از این بی تفاوتی ها (و گاهی اوقات متأسفانه دلزدگی ها) نسبت به مناسبت هایی همچون انقلاب و دفاع مقدس از «تبلیغات افراطی و به دور از هرگونه نوآوری و سخن نو» ناشی می شود که پس از تمایل تدریجیِ این «نهضت» به «نهاد» (خصوصا پس از پایان جنگ) آغاز شد و طی سالهای اخیر شدت بیشتری گرفته است.

نمی دانم تا به حال در این نکته اندیشه کرده اید که چه میزان از تبلیغات و پارچه-نوشته ها به صورت خودجوش و کاملا مردمی انجام شده است؟اگر نگاهی به ایام آغاز ماه محرم در هرسال و شور و حال مردم، از هر قشر و طبقه، در برپایی مجالس کوچک و بزرگ در پاسداشت حماسه حسینی بیاندازیم(البته وجود افراط در این زمینه را هم نمی توان انکار کرد) و آن را با دیگر بزرگداشت های کنونی مقایسه کنیم، بهتر به تفاوت ها پی می بریم.  آیا بزرگان و سیاستمداران کشور و شهر ما که بارها و بارها بر صرفه جویی در هزینه ها و دوری از ریخت و پاش ها تأکید کرده اند، بر این نکته واقفند که می توان از این هزینه ها تا حدی کاست و در جایی دیگر برای «خدمت به جامعه» به مصرف رسانْد؟همان خدمتی که امام بزرگوار و فرزانه(ره) آنقدر مهم و مقدس می شمرد...

انقلاب بزرگی که محصول تلاش ها و مبارزات بی امان قشرهای مختلف ملت آگاه ایران، نظریه پردازی رهبری الهی و هوشمند،و خون های ریخته شده جوانان مخلص سرزمینمان باشد، مطمئنا نیازی به تبلیغاتی اینچنینی ندارد؛ از طرف دیگر مردم قدرشناس ایران و به تبع آن شهر خودمان در برهه های مختلف علاقه (بهتر است بگویم «عشق») خود را به این نظام و معمار آن، خمینی کبیر(ره) نشان داده اند و ثابت کرده اند نسبت به سرنوشت میهن خود و مشارکت در امور اجتماعی و سیاسی هرگز بی اعتنا نیستند. اما آنگاه که حاکمان این نظام در کنار توجه به ظواهر و تبلیغات زیبا و تبریک و تسلیت های خشک و بی روح، به فکر رفع مشکلات جامعه، نهادینه کردن ارزش ها و آرمان های ایرانی- اسلامی، توجه به اخلاق و وجدان کاری، و نیز تقویت ارتباط ملت و حکومت باشند، یقینا مردم هم اعتماد خود را به حاکمیت و نظام جمهوری اسلامی در عمل بیشتر بروز خواهند داد.

«لارستان» که امروز سی سال پس از انقلاب اسلامی، به یُمن تلاش ها و خدمات این نظام همچون نگینی درخشان در خطه جنوب سرزمین خوش نقش ایران خودنمایی می کند، همچنان تا رسیدن به جایگاه شایسته خود و این مردم فاصله دارد... شهر تاریخی ما در کنار آبی گوارا، گازی شیرین و راهی امن و سالم، به مسئولانی خدمتگزار، بی ریا، خردمند و بلندنظر هم نیاز دارد تا موانع پیشرفت فرهنگی و اقتصادی لارستان کهن را از پیش رو بردارند... [به امید آبادانی این دیار و همه سرزمین من، ایران.]